Slider

Zapraszamy. Skorzystaj z doświadczenia naszych specjalistów.

Logopedia

Logopedia w spotkaniu z ortodoncją to:

  • Wspomaganie leczenia wad zgryzu i zapobieganie nawrotom
  • Usuwanie zaburzeń mowy

 

Nieprawidłowa wymowa u osób z wadami zgryzu to dysglosja zgryzowa.

Na prawidłową emisję głosu składają się: organiczny, piersiowo-brzuszny tor oddechowy, prawidłowo przebiegająca czynność fonacyjna, koordynacja oddechu, fonacji i artykulacji z wykorzystaniem rezonatorów. Zdrowy (eufoniczny) głos jest dźwięczny, nośny, pozbawiony komponenty szumowej, jego jakość nie ulega pogorszeniu po wpływem zmian wysokości i dynamiki mowy.

Aparat artykulacyjny składa się z części ruchomej (język, wargi, podniebienie miękkie, żuchwa) oraz części nieruchomej (zęby, dziąsła, podniebienie twarde, tylna ściana gardła). Jama ustna jest miejscem powstawania mowy artykułowanej z udziałem fonacji. Koniec języka to najaktywniejsza część całego narządu, w czasie artykulacji język przemieszcza się dotykając częścią przednią -zębów i dziąseł, częścią środkową warunkuje wymowę głosek miękkich i zmiękczonych oraz częścią tylną wpływa na wymowę głosek tylnych.

Na skutek wad zgryzu większość niepożądanych cech fonetycznych w realizacji fonemów polega na:

  • nieprawidłowych ruchach języka (np. dorsalność, lateralność, międzyzębowość)
  • wadliwie utworzonej szczelinie dentalizacyjnej (przesunięcie dotylne lub doprzednie miejsca tworzenia głównej szczeliny artykulacyjnej)
  • nieprawidłowym kontakcie warg i/lub siekaczy
  • nieprawidłowym torze oddechowym
  • nieprawidłowej pozycji spoczynkowej języka
  • czasami na nieprawidłowym połykaniu
  • obniżonej sprawności narządów artykulacyjnych

Przyczyny:

  • ssanie smoczka, kciuka, nieprawidłowe połykanie i żucie, obgryzanie paznokci i inne nawyki
  • przedwczesna utrata zębów mlecznych na skutek nieprawidłowej higieny jamy ustnej i złych nawyków dietetycznych
  • choroby ogólne organizmu: krzywica, częste anginy powodujące przerost migdałków, zapalenie ślinianek, alergie, infekcje wirusowe i bakteryjne
  • urazy mechaniczne
  • czynniki genetyczne
  • rozszczep wargi i podniebienia

 

I tak wyróżniamy:

Dysglosją zębową ( dentalną) określa się nieprawidłowości zgryzu zaburzające artykulację niektórych lub wszystkich głosek, szczególnie uniemożliwiają prawidłową artykulację głosek dentalizowanych. Głoski dentalizowane charakteryzuje zbliżenie dolnych i górnych siekaczy w trakcie ich artykulacji, występuje ono przy wymawianiu 12 spółgłosek-polskich: s, z, c, dz, sz, ż, cz, dż, ś, ź, ć, dź. Ustawienie to nazywa się dentalizacją. Prawidłowa wymowa tych głosek uzależniona jest od tarcia prądu powietrza o krawędzie zbliżonych do siebie zębów.

Nieprawidłowy zgryz istotnie upośledza powstanie zjawiska dentalizacji w/w głosek, taką nieprawidłową wymowę nazywamy seplenieniem.

Do wad zgryzu powodujących nieprawidłową realizację głosek polskich należą:

  • tyłozgryz • przodozgryz• zgryz głęboki • zgryz otwarty • zgryz krzyżowy • diastema • protruzja i retruzja • progenia
  • protruzja siekaczy (wychylenie dowargowe w tyłozgryzie całkowitym)
  • retruzja siekaczy (przechylenie dojęzykowe w tyłozgryzie całkowitym)
  • progenia (skompensowana szpara doprzednia w przodożuchwiu morfologicznym)
  • zgryz prawidłowy
  • dotylna wada zgryzu powikłana zgryzem przewieszonym
  • doprzednia wada zgryzu (zgryz w okresie wymiany uzębienia mlecznego na stałe)
  • zgryz otwarty częściowy przedni (uzębienie mleczne)
  • zgryz głęboki całkowity
  • zgryz krzyżowy

Osoby z dysglosją wymagają terapii logopedycznej w celu normalizacji:

  • toru oddechowego
  • spoczynkowej pozycji języka
  • sposobu połykania
  • ruchomości języka i warg
  • niepożądanych zachowań dot. różnych parafunkcji
  • ruchowo-przestrzenno-czasowej organizacji oddechowej, artykulacyjnej i fonacyjnej • innych stwierdzonych nieprawidłowości

Dysglosja językowa są to zaburzenia artykulacji powstają na skutek wrodzonych lub nabytych zmian w obrębie języka. Zniekształceniu ulegają głoski t, d, n, 1, i ich miękkie odpowiedniki oraz szereg syczący s, z, c, dz, i ich miękkie odpowiedniki. Zniekształceniu mogą ulec ponadto głoski tylnojęzykowe k, g, ha także głoska r.

Inne zaburzenia realizacji głosek związane z nieprawidłową budową aparatu artykulacyjnego to: Rotacyzm jest wadą wymowy polegającą na nieprawidłowej realizacji głoski r. Bezpośrednią przyczyną rotacyzmu jest zbyt niska sprawność języka i jego budowy anatomicznej, zbyt krótkie wędzidełko, ale także wady zgryzu polegające na nieprawidłowym ułożeniu siekaczy górnych i źle wyprofilowanych wałkach dziąsłowych górnych.

Rynolalia (nosowanie) polega na mówieniu-z nieprawidłowym rezonansem nosowym. Przyczyną rynolalii jest zwykle rozszczep podniebienia a także nieprawidłowa praca pierścienia zwierającego gardła. Zniekształceniom ulegają wszystkie głoski, artykulacja jest cofnięta w głąb jamy gardłowej, wymowa jest gardłowa, niewyraźna, utrudniająca rozumienie wypowiedzi. Wadą towarzyszącą rozszczepowi wargi i podniebienia towarzyszą wady zgryzu, dlatego leczeniu chirurgicznemu musi towarzyszyć leczenie ortodontyczne, laryngologiczne i terapia logopedyczna.

Normalizacja w/w funkcji jest istotna nie tylko w aspekcie poprawy wymowy ale w całym leczeniu ortodontycznym, ponieważ język jest naturalnym aparatem ortodontycznym i jego prawidłowa pozycja spoczynkowa może warunkować rozpoczęcie leczenia ortodontycznego, wpływać na jego efektywność i zapobiegać nawrotowi wady.

Terapia logopedyczna osób z dysglosją powinna bezwzględnie być prowadzona w korelacji ze specjalistami z wielu dziedzin: z ortodontą, laryngologiem, foniatrą i ewentualnie chirurgiem szczękowo-twarzowym. Pamiętać należy, iż każdy element aparatu artykulacyjnego pacjenta ma tendencję do przyzwyczajania się do określonej pozycji w układzie patologicznym

Dlatego terapia logopedyczna powinna być prowadzona także po zakończeniu leczenia ortodontycznego.

Zapraszamy. Skorzystaj z doświadczenia naszych specjalistów.